Terras de Camba e Ventosa

Pena do Forno (Ventosa)

2012-01-23T03:57:00.000-08:00

Hoxe en día existe unha ciencia que nos permite coñecer o pasado por medio do presente, dende o traballo de campo que se denomina etnoarqueoloxía; a estas conclusións "científicas" úneselle, en moitos casos, tamén o lexendario. En calquera lugar de Galicia existen multitude de exemplos, nas terras de Camba e Ventosa non ía ser menos é o caso da coñecida "Pena do Forno" que se localiza na paraxe do coto de Ampaio, parroquia de Ventosa, moi próximo aos límites coas terras de Camba (San Cristovo de O Az).
Segundo a "lenda", nesta Pena, os mouros que vivían por eses lares aproveitábanse dos ocos (de entrada e saída) para facer o pan. Evidentemente que os mouros non estiveron a facer o pan nela ou si; pero, non se desbota o feito de que algún uso se lle deu por algunha comunidade (pastores, cazadores, ...) cunha finalidade de "preparación de alimentos ou quen sabe se lúdica", xa que observando a rocha con detalle, si se ven certos lizos nela ou mesmo unha cor negruzca, no seu interior, que poideron ter unha orixe provocada polo lume (non dos incendios forestais) e que co tempo e buscando unha explicación, no maxín popular deu lugar a unha lenda.

PD: o que me contou a lenda nunca viu os mouros cocer o pan, a el que llo contaran os "vellos" da casa.

A caza do lobo nas terras de Camba

2012-01-17T02:44:00.000-08:00

Para a caza do lobo empregábanse trampas permanentes especialmente adicadas a el, coñecidas como "foxos"; que por regra xeral eran cilíndricos, de regulares dimensións, con valados de pedra e colocados en lugares do terreo que facilitasen a súa instalación e funcionamento.
Teño coñecemento do "funcionamento" dun destes foxos na parroquia de Asperelo (Rodeiro), no lugar denominado da "Chousa da Cerca", entre o monte Faro e a Porreira, onde se conservan á vista os restos do antiguo dispositivo formado por unha muralla de pedra que deixaba paso cara unhs foxos. Segundo me informaron, unha multitude de persoas, algunhas das cales tocaban cornos, coa axuda de cans, dirixían o lobo cara a cerca de pedra. Ao chegar a ela só quedaba unha saída na que había instalado un foxo profundo tapado con polas, que no seu interior gardaba conxuntos de estacas afiadas.
Os veciños da aldea de Couso eran os encargados de facela ramallada para tapar o foxo; toda a xente participaba na cacería, que comezaba dende o monte Faro de onde baixaban con panderetas e cornos, berrando a fin de sacar o animal da espesura cara a "Chousa da Cerca". Unha vez cazado o lobo era levado a cabalo "de paseo" polas aldeas próximas, onde nalgúns casos, recollían como premio a súa labor, diñeiro ou alimentos (mel, queixo, ovos, chourizos, ...) destinados á unha comida colectiva "folidada"; entre os veciños, que viña a ser o remate da xornada de caza na casa de calquera veciño. Co lobo ou ben se vendía a pel ou se abandonaba o seu cadáver nun lugar onde a súa presencia evitaba que outros merodeasen pola zona.

DE FEIRAS

2011-12-16T01:00:00.000-08:00

Revisando documentación antigua sobre a xurisdicción de Camba e Rodeiro, no tocante ás terras aforadas pertencentes ao arcebispado de Santiago de Compotela e en particular na Fortaleza de Rodeiro, vin a seguinte información de por si moi valiosa.
Onde di o seguinte: nun "apeo" (deslinde e demarcación) das terras próximas á dita fortaleza, solicitado polo arcebispado de Santiago no século XVIII, recóllese a documentación doutro apeo feito no ano 1576 onde se cita textualmente o "campo da feira" próximo á fortaleza de Rodeiro, cerrado sobre si, coa existencia de dúas cortes, unha casa e varias "pendellas" para os carros.

Vieira na Torre de Camba

2011-09-14T01:05:00.000-07:00

Aparece na torre de Camba unha vieira grabada nun sillar, o cal podería facer referencia ao paso de peregrinos cara Santiago, dentro do denominado camiño do Inverno. Esta vieira ten unhas dimensións de 15 cm x 15 cm e atópase a un metro de altura do chan (na cuarta fila de sillares).
Dita torre nalgún momento histórico (data do século XIII, seguramente construída por don Vasco Fernández de Rodeiro o mesmo que a desaparecida torre de Rodeiro) puido facer as veces de pousa de peregrinos, xa que dende tempo inmemorial por dito camiño do Inverno (denominado así hoxe en día) pasaban as xentes da "terra de riba" (de Chantada, Monforte, ...) cara as feiras, mercados, peregrinaxe en dirección a Santiago e un longo etcétera.

Gravados rupestres en San Xulián de Ventosa (Agolada)

2011-06-15T01:15:00.000-07:00

Despois do estudo sobre os gravados rupestres nas parroquias de Ventosa e Gurgueiro (concello de Agolada) publicado no ano 2006 dentro do Seminario de Estudos do Deza (Descubrindo) segue un a descubrir rochas con gravados rupestres, neste caso cazoletas.

As cazoletas teñen dúas características: por unha banda pénsase que dentro deste tipo de gravados son os máis antiguos e por outra banda son atemporais (foron feitos ao longo dos séculos ata ben entrado o século XIX).
A continuación presento as fotos de gravados rupestres (cazoletas) no monte de Ansemil (pertencente ao lugar de Cartemil) e moi próximos a unha rocha presentada no traballo do 2006, que contiña varios círculos concéntricos e cazoletas no seu interior e a unha paraxe onde presuntamente houbo algunha mámoa.

Cazoletas do monte de Ansemiles
(Ventosa)

Os seguintes gravados localízanse na cima do monte de Río (lugar de Río - Ventosa), próximos a unha mámoa de considerables dimensións e a uns abrigadoiros naturais, que probablemente algo tiveran que ver co asentamento humano nesa paraxe.

Cazoletas monte
de Río (Ventosa)

Mámoa no cume
do monte de Río

"Abrigadoiros naturais"
(cume do monte de Río)

Capela do Faro

2011-04-21T12:16:00.000-07:00

Curiosa noticia do xornal ABC do domingo 29 de agosto de 1954 que fai referencia ao comezo da construcción da estrada dende Chantada ao santuario de Nosa Señora do Faro.

Inauguración pendellos Agolada

2011-04-16T07:12:00.000-07:00

O pasado día 12 de abril inauguramos en Agolada, coa excusa da feira e dunha boa pulpada un pendello recentemente restaurado. Quedou feito unha maravilla!. Son dous pisos e un total de 20 metros cadrados, onde no primeiro piso hai cheminea, fregadeiro - mesado, mesa e banco corrido e no segundo piso: dormitorio, armario empotrado e cuarto de baño; incrible!. Todo moi aproveitado.

Ese día vin moita xente comendo nos pendellos e iso que era un martes. Vaia potencial que hai en Agolada co tema dos pendellos; hoxe por hoxe, dende o meu punto de vista, o pobo que ten o mellor recinto histórico xa non só da comarca do Deza (quen llo dera a Lalín!!!), tamén de moitos pobos da Galicia interior.

É hora de empezar a aproveitar esa riqueza monumental, de que os pulpeiros e tendeiros se acheguen máis aos pendellos e de que o pobo e a xente se anime a utilizalos aínda que soamente sexa para a papatoria.

CAMPIONATO GALEGO - MUNDIAL DE QUADS

2011-03-22T03:22:00.000-07:00

O pasado día 13 de marzo celebrouse no circuíto do "Monte Farelo", en Ventosa (Agolada) unha proba do campionato mundial de Quads. As probas ían supoñer un reto para os corredores xa que houbo todo tipo de fenómenos atmosféricos. Velaí vai a foto do campión en Q2, José Pérez (era o único participante, je, je, je).

CANICROSS EN RODEIRO

2011-02-09T03:23:00.000-08:00

Onte, domingo día 6 de febreiro achegeime a Rodeiro escenario do denominado Mushing galego e estatal. Puden (poidemos) seguir a cuarta edición desta disciplina, que inclúe as modalidades de canicross e bikejoring, bastante público e moi boas temperaturas serviu para seguir as evolucións de atletas e canes por un trazado próximo ao centro urbano. Eso sí segundo comunicaron os organizadores, as altas temperaturas rexistradas onte no val de Camba fixeron perigar o normal desenvolvemento dunha proba, na que os cans non deben competir cando o mercurio supera os 16º.

Estación meteorolóxica en Vilarmaior - Rodeiro

2011-02-09T01:25:00.000-08:00

Hai certo tempo Marcos Diéguez instalou unha estación meteorolóxica no lugar de Vilarmaior (Rodeiro), moi precisa e rigurosa, onde el mesmo fai a seguinte descripción: "esta estación atópase situada nun pasteiro en Vilarmaior a 645m sobre o nivel do mar.Devandito pobo atópase ao Norte do concello de Rodeiro (Pontevedra) nas estribaciones da Sierra do Farelo (pertencente á Dorsal Atlántica Galega) cuxa cota máxima alcanza os 956 metros.A instalación divídese en dous partes,por unha banda o ISS que se sitúa nun mastro galvanizado pintado de branco para evitar irradiación de calor a 1,3m.Por outra parte o anemómetro sitúase nunha torreta Televés,a cal ten ancorada un mastro e o conxunto alcanza os 10 metros de altitude. A estación tamén conta cunha web cam orientada ao Norte con vistas á mencionada serra, ademais dun detector de descargas eléctricas Boltek e un pluviómetro Hellmann200 de policarbonato".

http://www.meteoclimatic.com/perfil/ESGAL3600000036538A

Museo Etnográfico Manuel Lamazares

2010-09-03T00:46:00.000-07:00

O museo municipal de Rodeiro, inaugurado en 1998, sitúase no centro cultural municipal "Manuel Lamazares", e atópase distribuído en tres seccións: exposición pictórica, colección etnográfica e sala de arqueoloxía. A sala principal céntrase en arqueoloxía e restos materiais antigos de gran importancia no municipio. A sala de pintura mostra unha gran colección de cadros doados polo pintor J. Luís Vazquez, coñecido artisticamente como "Vilaseco". Os cadros representan maioritariamente diversas escenas costumistas da vida tradicional no rural galego; romarías, foliadas, ... A colección etnográfica componse de diversas achegas dos veciños, propias da cultura popular da zona: instrumentos que se utilizan no proceso do liño, de carpintería, unha colección de fósiles e minerais, a historia da peseta e outros documentos antigos, todo iso exponse para o deleite de todos e todas de forma gratuíta.

O camiño do inverno: Belesar - Monte Faro

2010-05-04T07:07:00.000-07:00

O denominado Camiño Sur provén de terras leonesas para internarse na nosa Comunidade Autónoma por Montefurado e, seguindo o leito do Sil, achegámonos a Quiroga e Pobra de Brollón. A partir de aquí, a ramificación do sur lévanos a terras de Chantada. A 5ª etapa, de Belesar ao Monte Faro, discurre ao longo de 16,7 Kms. polo concello chantadino cara Rodeiro. Ponte Ermida, Queixeiros, Alemparte, centro urbano de Chantada, Centulle, Asma, Lucenza, Vilaseco, Penasillás e Monte Faro son as paradas oblrigatorias dun percorrido cheo de suaves pendentes, desde as que se contemplan paisaxes de gran beleza natural.

PROGRAMA PERIODIPESCA 2010. CONCELLO DE RODEIRO

2010-04-30T00:28:00.000-07:00

Exposición de Carteles Turísticos y
de Flora, Fauna y naturaleza.
Exposición de Revistas
Especializadas y Fotografía Natural.
Conferencias y “mesas redondas”
sobre la Caza, la Pesca, el Campo, el
Medio Ambiente y el Turismo Rural y
de Aventura.
Proyección de documentales de
promoción turística de España y
Portugal.
Campeonato Internacional de Pesca
de Salmónidos para Periodistas
Especializados.
Excursiones, visitas turísticas y
culturales a diversos puntos de
Galicia.
Degustación de productos “da terra e
do mar” y de vinos gallegos y
portugueses.

XVIII CONGRESO PERIODIPESCA 2010. RODEIRO

2010-04-23T00:43:00.000-07:00

O Comité Organizador de Periodipesca 2010 xa ten todo ultimado para celebrar como se merece a maioría de idade desta Asociación Internacional do Xornalismo Especializado en temas de caza, pesca, natureza e turismo rural e de aventura: Club Periodipesca, que basean na sustentabilidade e o interese común, a súa principal razón de ser. Nestes dezaoito anos de vida tamén cumpriu fielmente con outros fins, talles como reunir todos os anos a través dun congreso internacional a compañeiros de profesión, expertos e amigos, para dar a coñecer, tratar e debater os principais problemas dos deportes e actividades dos sectores que nos incumben, así como de promocionar turísticamente Galicia a través da celebración desa convención anual en diferentes vilas, comarcas e provincias galegas. Deste xeito damos a coñecer as súas moitas riquezas culturais, artísticas, naturais e ata culinarias, que atesoura Galicia. Centrándonos neste ano, e baixo o lema: Rodeiro, de camiño a Santiago, o Congreso celebrarase do 29 de abril ao 3 de maio próximos e o programa, acorde coa importancia da efemérides, é tan amplo como variado, sobresaíndo as tradicionais conferencias e mesas redondas nas que intervirán relatoras de primeira liña no ámbito que nos incumbe. O Campionato Internacional de Pesca de Troita. As degustacións de produtos dá terra e do mar. As catas de viños galegos e portugueses. As excursións a Santiago, para gañar o Xubileo, ao Mosteiro de Oseira (Cea), o Escorial Galego; a Ferreira de Pantón e Portomarín, con visitas guiadas aos puntos máis emblemáticos destes municipios, sen que falte unha viaxe en catamarán pola bonita Ribeira Sacra, ocuparán o tempo de lecer de congresistas e acompañantes. No capitulo de recoñecementos nesta XVIII edición serán distinguidos, entre outros, o xornalista PALENTINO fincado en Madrid, José Luís Frade, Director da área de caza do Grupo V , pola súa dilatada e fértil labor informativo. E o Director Xeral de Conservación da Natureza do Goberno Galego, Ricardo García-Borregón Millán, polo seu destacado e frutífero labor na defensa do medio natural e moi especialmente do panorama cinexético e piscícola galego. O Congreso deste ano Santo, cuxas previsións de participación sitúanse ao redor do centenar de persoas de España e Portugal, entre xornalistas, colaboradores de prensa, expertos e entendidos nas materias que nos ocupan, conta coa colaboración, ademais de varias firmas comerciais, dos concellos de Santiago de Compostela, e dos lucenses de Portomarín e Ferreira de Pantón. Así como co respaldo oficial da Xunta de Galicia e das federacións autonómicas e nacionais de caza e pesca. Mentres do patrocinio encárganse a Consellería de Medio Rural, Dirección Xeral de Conservación da Natureza e o Concello pontevedrés de Rodeiro.

O Camiño do Inverno

2010-04-08T01:11:00.000-07:00

A propósito de que este 2010 é ano Xacobeo falaremos do Camiño do Inverno que foi unha variante do Camiño Francés que seguían os peregrinos no inverno para evitar atravesar os cumes nevados do Cebreiro. Sepárase do Camiño Francés en Ponferrada, pasa por Monforte de Lemos, Chantada e Lalín, onde se une á Vía da Prata. Esta ruta introdúcese en terras lucenses polos vales de Quiroga e Ribas de Sil, seguindo unha calzada romana secundaria que se usou para as ricas explotacións auríferas do río Sil. Sobe ás terras do Val de Lemos, pasando por Monforte, para entrar nas de Chantada, tras cruzar a ponte de Belesar sobre o río Miño. Nas estribaciones do Monte Faro deixa a provincia lucense para entrar na de Pontevedra, a través da comarca do Deza, pasando polas terras da Casa e Fortaleza de Camba, Rodeiro e Lalín. Aquí atravesa o fermoso paseo de Pontiñas e ao final do mesmo únese á Vía da Prata ata a cidade de Compostela.

Descrición dos últimos 100 kms. do Camiño de Inverno:

Distancia: 100 kms. Punto de partida: Chantada Punto de chegada: Santiago de Compostela Principais núcleos de paso: Rodeiro, Lalín, Silleda, Bandeira e Ponche Ulla. Etapas: · 1.- Chantada - Río (24 kms) · 2.- Río - A Laxe (28 kms) · 4.- A Laxe - Silleda (13 kms) · 5.- Silleda - Ponte Ulla (16 kms) · 6.- Ponte Ulla - Santiago (19 kms)

DESCRICIÓN DO PERCORRIDO 1.- Chantada - Río Chantada é o eixo comercial dunha ampla comarca, de gran importancia histórica como o demostra o seu inventario monumental, entre cuxos edificios figuran San Esteban de Asma. O camiño discorre polo restaurado empedrado das rúas porticadas chantadinas, e inicia unha suave pendente ata Centulle e Asma para dirixirse por senda de terra á ermida de San Lucas. Atravesa Lucenza, Vilaseco, Penasillás, ata iniciar a ascensión ao Monte Faro, cuxa Ermida de Nosa Señora, construída no XVIII, onde se celebra unha multitudinaria romaría en devoción á Virxe do Faro. Desde a Serra do Faro a ruta continúa en dirección oeste cara a San Xoán de Camba. Aquí podemos admirar o impresionante pazo de Camba e a igrexa de San Xoán de Camba que conserva algúns restos románicos do século XII. A ruta desde aquí continúa en dirección suroeste cara a Santa María de Río, que foi sempre, xunto con Rodeiro, a capital comercial tradicional do val de Camba, conservando aínda hoxe restos do seu antigo mercado. 2.- Río a Laxe Pouco logo de Río chegaremos a Rodeiro. A igrexa parroquial de San Vicente de Rodeiro é románica do século XII. Desde Rodeiro continúase pola estrada cara a Lalín, pasando pola Gaiola, Veigas e A Devesa. En toda esta zona cruzaremos o río Arnego en numerosas ocasións e descubriremos nas súas marxes numerosas contornas fluviais de gran internes e atractivo. Cruzaremos o río Arnego polo simbólico lugar da Ponte, cunha antiga ponte que conserva parte da súa estrutura medieval sobre o río Arnego. Tras pasar A Ponte a ruta continúa cara ao suroeste, penetrándose aos poucos no termo municipal de Lalín. Cruzaremos Lalín polo seu centro e seguiremos cara ao oeste seguindo o paseo fluvial, para desembocar finalmente, xunto a Bergazos, na estrada Santiago - Lalín. Continuaremos cara ao noroeste, para chegar finalmente á Laxe, onde hai albergue de peregrinos. Neste punto esta Variante Sur do Camiño Francés únese á Vía da Prata, para continuar xa xuntas cara a Compostela. 3.- A Laxe -Silleda Pouco logo da Laxe chegamos a Prado. A vila de Lalín queda á dereita (uns 4 kms. desde Donsión) e conserva a igrexa románica de San Martiño, moi vinculado á hospitalidade cos peregrinos. Desde Prado é posible achegarse ao famoso santuario mariano da Nosa Señora do Corpiño, (a uns 10 kms.). Nas súas inmediacións hai tamén lugares de interese como a fervenza do río Toxa e as ruínas do mosteiro de Carboeiro. Desde Prado, os antigos romeus cruzaban a impresionante ponte medieval sobre o Río Deza e visitaban a igrexa románica de Santiago de Taboada, con imaxe do Matamoros no retablo barroco. Despois seguían ata o núcleo urbano de Silleda. Desde o centro desta vila pódese tomar un pequeno desvío (2 kms.) para chegar a outro soado santuario mariano: A Nosa Señora dá Saleta, unha pequena igrexa barroca. 4.- Silleda ? Ponche Ulla Saíndo de Silleda, a ruta pasa polo Foxo e cruza o río Toxa. Pasaremos polas proximidades de Chapa e atravesaremos o núcleo de Bandeira polo seu centro. Continuaremos por Dornelas, coa súa interesante igrexa románica, A Carballeira e O Seixo. Pouco despois aparece a Capela de Gundián e chegaremos, finalmente, á localidade de Ponche Ulla, onde atravesaremos o río Ulla pola súa histórica ponte, entrando así na provincia da Coruña e deixando atrás a de Pontevedra. Pasaremos ao pé da igrexa románica de Santa María Magdalena de PonteUlla. 5.- PonteUlla -Santiago de Compostela Tras pasar PonteUlla a ruta levaranos polos lugares de Eiravedra, Francés, Cumbraos e Sobredo. Pouco despois, un desvío á dereita, ofrécenos a posibilidade de subir ao Pico Sacro, montaña cargada de lendas relacionadas co traslado dos restos de Apóstolo. E a nosa ruta, pasaremos por Cachosenande e polas proximidades de Lestedo. Atravesaremos pequenas localidades ata chegar a territorios do concello de Santiago, xa nos arredores da cidade histórica pasaremos pola fermosa Colexiata de Santa María de Sar, para chegar finalmente á Catedral Compostelá, punto final da nosa ruta.

IMOS DE PESCA POLAS TERRAS DE CAMBA

2010-04-08T00:36:00.000-07:00

Se o País dos Dez Mil Ríos de Cunqueiro goza de canles salmoneros en cada unha das súas catro provincias, elixindo os reos de igual modo estas latitudes para a súa idílico periplo fluvial, no caso da troita cada recuncho inspeccionado na terra das meigas conta cunha infinidade de cursos fluviais onde poder tentala inmersos nun marco de beleza natural que dificilmente esqueceremos. O río Arnego representa claro exemplo diso, e ao seu paso pola localidade de Rodeiro, o coto ao que dedicamos esta reportaxe tamén. Texto e fotos: Xaquín Lorenzo Muíños. A comarca do Deza, cunha extensión de 985 km2, comprende os municipios de Agolada, Dozón, Lalín, Rodeiro, Silleda e Vila de Cruces. Nunha Galicia interior e tremendamente fiel ás súas raíces e costumes, Rodeiro, noutro tempo Terra de Camba, sitúase nas inmediacións do corazón galego, concretamente no ángulo noroeste da provincia de Pontevedra, nas chamadas Terras Altas da dorsal Galaica. O pobo esténdese aos pés da saia do monte Faro, onde as vertentes dos seus cristalinos arroios aúnan forzas para dar vida ao río Arnego, no que se atopa situado o coto truchero que ocupará esta reportaxe. Rodeiro malgasta Galicia e galeguidade polos seus catro costados, cheira a cultura e tradición e, por engadido, a caza e pesca. Foi noutro tempo lugar de encontro de numerosos artistas e intelectuais do momento. Ademais das troitas e da cana, en Rodeiro podemos gozar de impresionantes rutas de sendeirismo, como a ruta O Faro, que nos compensará cunha incomparable vista natural, ou a dos Castros, polos montes de Cantelle e Casares, onde seremos testemuñas privilexiadas do sinal celta. Numerosas igrexas románicas e ata reformadas en estilo barroco, caso da Parroquia de San Estevo de Carboentes; pazos tremendamente representativos da historia galega, como o de Camba (casa e solar dos Camba) ou o de Trasulfe, con sete escudos ornamentando o seu vetusto portalón; castros como o da Devesa, que serviu de inspiración a diferentes lendas; e un longo etcétera que, xunto a unha gastronomía digna dos máis exquisitos padais, converterán a experiencia en única.

O río Arnego nace a 800 m de altitude na chamada Pena de Francia, situada na Serra do Faro, para desembocar no lugar de Brocos, onde se une ao río Ulla no menos belo encoro de Portodemouros.

Elección do cebo. Aínda que a maioría opinan que en canto a moscas nada está escrito, que sempre se debe de probar deixándose levar polo instinto de cada un, e que máis vale unha mala mosca ben presentada que a mellor de todas mal tirada, non deixei de preguntar aos asiduos do coto e ribeiregos da zona, por aquilo de que sempre hai quen prefire ir a tiro fixo ou polo menos levar unha idea preconcibida da imitación que máis se adapta á zona que vai pescar. Os escasos pescadores de seca que atopei polas súas beiras coincidiron en que cun puñado de tricópteros de cervo no chaleco tiñan máis que suficiente. O mesmo sinalaron os afeccionados á modalidade de mosca con varal, mencionando tamén a coñecida mosca de maio ou efémera dánica. Como consello aos incondicionais da sedela pesada, ninfas ben lastradas e sen medo en canto ao tamaño do anzol desde principios de tempada ata ben entrado maio (en condicións climatolóxicas propias de cada estación), pois é un río de augas gélidas nesta época, que mantén ás pintonas inactivas en superficie e ben pegadas ao fondo. Os do buldó, pola súa banda, coinciden na afogada vermella sen brincar vestida con pardos leoneses como predilecta, sinalando como moi efectivos no mesmo pelo e descartando os indios, as montadas en cores violeta, negro, marrón e butano, manténdose fieis a estas cores durante toda a tempada. Para rematar, as culleriñas aconselladas na zona son as máis pequenas en pas douradas e sen debuxo. Con todo, e como ben sabe o lector, finalmente é a maniática troita a que decide. Aínda así, sirvan estes datos amablemente ofrecidos por pescadores da zona unicamente como orientación ao que así o desexe ou para facilitar as cousas ao pescador novel. En canto ao cebo natural, resultando un río moi cebero, a principios de tempada gaña por goleada a lombriga de terra, especialmente se as augas baixan tomadas a consecuencia de fortes choivas. Nos meses de calor, o saltamontes ben peixe leva a palma xunto co discreto varal (con mosca artificial), ao quedar o coto máis curto de auga e resultar estas técnicas máis prudentes por non implicar meterse no río e permitirnos ademais pescar desde atrás. Descrición do coto Poderíase dicir que este río, podendo o pescador practicamente beber das súas augas, representa a excepción á tónica de concas cada vez máis contaminadas do panorama fluvial no noso país. Apenas atravesa poboacións importantes, motivo principal polo que, ao parecer de moitos, permítese gozar de bastante boa saúde. Posto que tratamos un acoutado de gran lonxitude (10,5 km), segregaremos a zona por tramos para facilitar ao pescador que o visite por primeira vez o acceso ás zonas que máis lle conveñan. Nestes máis de dez quilómetros que comprenden os seus límites vanse sucedendo zonas de augas bravas e encañonadas con zonas de correntes vadeables, así como pozos lentos e profundos, que neste río curiosamente reciben o nome de tostas. A abundante vexetación de ribeira está presente practicamente en todo o coto, fóra dalgúns tramos ornamentados con pasteiros por algunha das súas beiras. Unha configuración destas características dentro dun mesmo acoutado bríndanos a oportunidade de empregar absolutamente todas as técnicas de pesca existentes para coas troitas, representando deste xeito un coto moi válido tanto para practicar calquera maña de cebo natural como para a culleriña ou a mosca afogada con buldó, así como as diferentes técnicas con cola de rata. Cabe sinalar que ao longo da tempada de pesca e cos seus diferentes caudais, sempre resulta un río moi pescable no que non faltarán boas botadas. O Hospital (Rodeiro) marca o límite superior do coto. Atoparémolo na estrada PO-533 Lalín-Chantada, aproximadamente 1 km antes do pobo de Rodeiro circulando en dirección Chantada. No seu comezo, resulta unha zona ancha na que atoparemos boas correntes tanto para a mosca como para a culleriña. A medida que avancemos augas abaixo a canle vaise estreitando considerablemente ata alcanzar un pozo profundo chamado Tosta ou Gavieiras, do que cabe sinalar que a pesar de resultar unha zona máis concorrida dentro dos límites do acoutado -por ser máis accesible-, todas as tempadas depara algunha troita de bo porte. Esta zona é moi apreciada durante o verán polos pescadores de saltón da zona, técnica pola que existe auténtica devoción no lugar e que depara as mellores capturas de cada campaña. Se descendemos a partir deste punto atoparemos outro tramo estreito e pouco profundo, moi apto para a pesca a mosca con varal, xa que con estas características evitar no posible asomarnos á beira será o máis acertado para evitar ser descubertos polas troitas. Xa ben entrado o verán perde gran parte do seu atractivo primaveral polo escaso caudal co que ha de conformarse o río, ademais da excesiva vexetación acuática coa que conta nesta época do ano. Continuando augas abaixo chegaremos a Ponte de Fontamorín ou Penarbosa. Logo dun tramo longo caracterizado principalmente por correntes e illotes que forman diferentes canles que dividen o río en varios ramais, atoparémonos un gran pozo ou tosta moi apreciado tamén polos pescadores de saltón da zona, que todos os anos procura moi boas troitas. Tropezaremos tamén nesta zona do coto cunha fermosa fervenza natural, que aínda que resulta de escasa altura, ensancha o río considerablemente tras a súa caída, e onde o lapis do tempo foi debuxando pequenos illotes que segregan novamente o río conformando unha mestura de pocetas e augas rápidas que farán as delicias do pescador de calquera modalidade. Se continuamos o descenso chegaremos ás zonas de Ponche de Barbeitos e Muíño do Soldado. Esta parte do coto é tamén das máis visitadas por pescadores foráneos ao dispor dun acceso máis acomodado.

Para chegar en coche desde Rodeiro tomaremos a estrada en dirección a Agolada, para desviarnos despois a man esquerda no cruzamento que indica os lugares de Negrelos e Pedroso. Esta pista asfaltada levaranos cara á ponte de Barbeitos e Muíño do Soldado, deixándonos aproximadamente na metade do coto. Augas abaixo atoparemos as zonas de Ponte de Navaliños e Ponte dá Penela, menos pescadas ao atoparse situadas nunha zona máis inaccesible e distante das estradas principais. Estes tramos conducirannos, entre chorreras e tabladas excelentes para calquera modalidade de pesca, ao tramo final e límite inferior do coto en Ponte Alemparte. Para acceder a esta zona baixa no noso vehículo, iremos tomando as diferentes pistas de terra que discorren próximas ao río desde a zona de Muíño do Soldado. De calquera modo, se somos moi andarines e gústanos practicar unha pesca áxil, asegúrolles que se pode percorrer o coto enteiro nunha única xornada de pesca que, aínda que inesquecible, resultará dura por eses 10,5 km de acoutado con que conta o río.

trofeoPESCA.com

Viaxar: RODEIRO

2009-11-16T03:41:00.000-08:00

No suplemento ESTELA (Faro de Vigo) do domingo día 15 de novembro e dentro da sección viaxar faise un percorrido informativo sobre o concello de Rodeiro: Terra Solariega. Valoraremos sempre positivamente o dar a coñécer estes pequenos concellos do interior de Galicia pero, grandes referentes en riquezas monumentais e culturais.

Vila Romana de Fafián

2009-11-16T03:16:00.000-08:00

Temos unha boa nova, segundo A Voz de Galicia do pasado día 13 de novembro infórmase (textualmente):

La Consellería de Cultura y Turismo aprobó ayer la adjudicación definitiva a la empresa Tomos, Conservación e Restauración SL la realización de prospecciones arqueológicas en un total de trece yacimientos romanos en diferentes puntos de la comunidad autónoma de cara a su delimitación y declaración de Ben de Interés Cultural. El presupuesto de las obras asciende a 38.070,04 euros. De esta cantidad 30.456,03 euros se invertirán este año y los 7.614,01 euros, restantes en el 2010.
El proyecto incluye una prospección en la villa romana Porta de Arcos de Fafián. El plazo de ejecución del contrato es de 105 días. La iniciativa pretende poner en valor elementos de interés incorporando a la máxima categoría de protección destacados yacimientos arqueológicos. Las prospecciones que se acaban de adjudicar supondrán el inicio de una primera fase de estudios para la declaración individualizada de Ben de Interés Cultural de algunos de los yacimientos arqueológicos, más relevantes de Galicia y que aún no cuentan con esta distinción.
A la villa romana de Fafián se añade en A Coruña, el campamento romano de Cidadela y la villa romana de Noville; la villa romana de Castillós. El complejo minero de Montefurado y el de A Toca, Torubio y Romeor y el yacimiento romano de Area, todos ellos en la provincia de Lugo. A estos se añaden en la de Pontevedra los yacimientos romanos de A Lanzada y de Adro Vello y la villa romana de Toralla junto con el campamento de Aquis Querquennis, el yacimiento de Ouvigo y Santa Marta de Lucenza, en Ourense.ción en la villa romana de Fafián de cara a su declaración como BIC.

Seguimos a falar dos Rodeiro

2009-10-23T01:04:00.000-07:00

Como xa mencionei nunha entrada anterior a liñaxe dos Rodeiro viaxa ao longo dos séculos XII - XIV e teñen o seu solar na Casa Fortaleza de Rodeiro e Casa Fortaleza de Camba e para a miña sorpresa "Pai Moniz de Rodeiro (que fora pertigueiro da terra de Santiago) tiña unha filla chamada Maria Pelagii e é, probablemente, a dona representada pola cantiga da guarvaya". Esta cita é de GEMA VALLIN, quen no seu libro Las Cantigas de Pay Soarez de Taveirós. Estudio histórico y edición, Universidad de Alcalá de Henares, 1996.

A cantiga da guarvaya ou Cantiga da Ribeirinha data de finais do século XII e foi o primeiro grande documento da Literatura portuguesa sendo o seu autor o trovador Paio Soares de Taveirós (terras de A Estrada - Pontevedra), escrita en galego-portugués.

Un anaco da cantiga:

"No mundo non me sei parelha,
mentre me for' como me uay
ca ia moiro por uos e ay!
mha senhor branca e uermelha,
queredes que uos retraya
quando uos eu ui en saya!
Mao dia me leuantei,
que uos enton non ui fea!
E, mha senhor, des aquel di' ay!
me foi a mi muyn mal,
e uos, filha de don Paay
Moniz, e ben uus semelha
d' auer eu por uos guaruaya
pois eu, mha senhor, d' alfaya
nunca de uos ouue nem ei
ualia d' üa correa."

Restos da "Torre" do monte de Santa Baia (Rodeiro)

2009-10-13T08:00:00.000-07:00

Restos do que debeu ser unha especie de torre ou atalaia que nalgún tempo servía de vixía na serra do Faro (Rodeiro). Estes restos sitúanse no monte de Santa Baia de Camba. Moitos deles foron aproveitados para a construcción de abrigadoiros para os animais domésticos, para a construcción de casas e mesmo de balados. Hoxe en día no seu sitio está situado unha especie de repetidor de TV.

Seminario de Estudos do Deza

2009-10-13T07:00:00.000-07:00

No Descubrindo 2009. Seminario de Estudos do Deza aparece un artigo relacionado coa liñaxe dos Rodeiro. Quenes tiveron un considerable peso socio - político durante os séculos XI e XIII. Unha liñaxe descendente do conde don Ero e, onde destacan persoeiros tan relevantes como don Munio Fernández de Rodeiro, quen parece ser foi un dos persoaxes galegos máis relevantes do século XIII, sendo merino, prestamario e tenente de terras como as de Pallares, Orcellón, Ourol, Camba e Mougán, meriño maior do rei en Galicia e encomendeiro do mosteiro de Ferreira de Pallares (Guntín), onde fundou unha capela; don Paio Muñiz de Rodeiro (como primeiro pertigueiro do arcebispado de Santiago) e a don Vasco Fernández de Rodeiro (como constructor da fortaleza e torre de Rodeiro e da fortaleza e torre de Camba) ou á súa filla dona Maior Vázquez de Rodeiro herdeira da torre e fortaleza de Rodeiro, ou mesmo a don Pedro Fernández (de Rodeiro) como abade do mosteriro de Oseira ou a don Vasco Pérez de Rodeiro como coéngo en Lugo e a seu irmán don Lopo Rodríguez de Rodeiro que foi escudeiro e xa finalmente a don Álvaro de Isorna, bispo de Mondoñedo (principios do s. XV) e arcebispo de Santiago de Compostela (1445 – 1449).

Patrimonio arquitectónico de Rodeiro

2009-06-09T00:45:00.001-07:00

O concello de Rodeiro acaba de sacar á luz todo o seu patromonio arquitectónico municipal por parroquias, lugares e denominación toponímica. Temos dende petroglifos e mámoas ata castros ou torres, pazos e igrexas e rectorais, e un longo etcétera. Esta na seguinte páxina web:
www.rodeiro.org/ga/upload/des/18-d-INDICE%20TOMO%20XI-PATRIMONIO.pdf

Así que se queres coñecer mellor Rodeiro dende o punto de vista prehistórico e histórico debes botárlle un vistazo!.

Auditorio

2009-05-26T00:29:00.000-07:00

Ánimo rapaces e rapazas, pais e nais da Banda de Música Municipal de Agolada.

2009-04-30T01:39:00.000-07:00

Hoxe, xoves día 30 de abril de 2009, aparece a igrexa de Ventosa (Agolada) na prensa (Faro de Vigo), onde nos falan da súa riqueza pétrea. Quizás fora un bó momento para intentar recuperar o seu entorno, entendendo por tal a Rectoral, o lugar da Eirexe e un castro que se atopa nas proximidades de dito paraxe. Non estaría de máis facer unha pequena ruta de sendeirismo que unira este paraxe cun entorno próximo onde se atopan restros de gravados rupestres, mámoas e un sartego da alta idade media, onde presumiblemente estivera a anterior Ermida ou Igrexa.

A continuación vai o texto íntegro da nota de prensa:

O investigador Xosé Filgueira Valverde adoitaba referirse á igrexa parroquial de Ventosa, en Agolada, como a “catedral rural de Galicia”. E razón non lle faltaba, pois na súa nave agocha o sarcófago en pedra do abade Lope de Ventosa, que se considera unha representación, a menor escala, do Pórtico da Gloria de Santiago. Ademais, nas súas paredes tamén loce frescos murais que saíron á luz tras retirar o cal que os cubría dende mediados do século XIV para frear a expansión da peste negra entre os fieis. A reforma durou tres anos e tivo un custo de 180.000 euros.
“Tiña que haber moitas máis pinturas sobre as paredes, pero xa foran destruidas pola humidade”. Así expresa o seu orgullo o párroco de Ventosa, don Arsenio Galego, polos labores de recuperación ao que se someteu esta igrexa de Agolada durante tres anos e grazas á cal saíron a luz varios frescos ocultos por unha capa de cal, que se aplicara a mediados do século XIV para evitar a propagación da chamada Gran Peste. “Daquelas as igrexas eran un lugar de concentración de moitos fieis e a única forma de evitar o contaxio foi aplica cal nas paredes e nas fachadas dos templos, pero tamén nas fiestras das vivendas. Era o único desinfectante que había ”, lembra o párroco.Seis séculos despois, no ano 2000, veciños e sacerdote promovían a recuperación dos frescos, “que se vían nalgunhas zonas nas que se ía desprendendo o xeso”, mediante un traballo dirixido dende a Diócese e no que os propios fregueses investiron man de obra e tamén diñeiro, pois a intervención ascendeu aos 180.000 euros. Dúas técnicas da Consellería de Cultura encargáronse de recuperar as esceas murais que recrean a Adoración dos Reis Magos, a Crucifixión ou o Santo Enterro, paradoxicamente moi ben conservados polo caleado que os mantivo ocultos.Nembargantes, outros tesouros artísticos desta igrexa mostráronse dende antano en todo o seu esplendor. Un deles son as figuras de pedra que formaran parte dun baldaquino construido en 1525 e que representaba pasaxes do Antigo e Novo Testamentos. Este templete, que adoitaba usarse para cubrir un altar, foi desfeito coa ampliación da igrexa en 1898, e a súa grandeza está agora repartida nas figuras e frisos colocados sobre o lateral esquerdo do templo. Arsenio Galego apunta que, dentro das obras de restauración, “Cultura propoñía que nun dos frisos se comprobase se había pinturas por debaixo da pedra, pero as técnicas desaconsellaron esta medida”.Tamén sufriu mínimas intervencións o sartego, en pedra, do abade Lope de Ventosa, que preside a entrada do templo, “que se considera unha miniatura do Pórtico da Gloria de Compostela, e do que non se sabe moi ben a procedencia. Hai a hipótese de que foi trasladado desde o mosteiro do Carboeiro”, explica o sacerdote. O conxunto esténdese ata o propio teito e conserva restos de pintura.Os fregueses non cederon pezas para unha mostraDon Arsenio Galego leva 13 anos na parroquia de Ventosa, que o comparte coas de Vilariño, Esperante e Gurgueiro, ademais de dúas capelas “que tamén puidemos restaurar”. Para o sacerdote, a de Ventosa foi a sexta obra acometía, “e sabía das dificultades que trae consigo unha intervención deste tipo, porque xa teño 75 anos”. Pero a envergadura do proxecto axiña deu os seus froitos, pois dende o Obispado tentouse levar varias pezas para unha exposición en Lugo “e a parroquia non quixo, así que non se trasladaron. Incluso había unha imaxe de San Blas que tiña moito interese artístico, pero quedou aquí”, conclúe. Tanto o párroco coma os 130 veciños desfanse en louvanzas mutuas polo traballo que supuxo recuperar este patrimonio relixioso, “do que non había nada escrito nos documentos da propia igrexa, pero que puidemos ir rescatando grazas a investigadores e historiadores”, recalca o clérigo.Intentos fallidos de roubo e cambio de patrónEste extensa herdanza artística da igrexa románica de Ventosa tamén correu, e corre, o risco de someterse a expolio, pois hai pouco máis dun ano “tentaron entrar ao templo, romperon un cristal pero non conseguiron levar nada. Tiñamos medo de que nos marchasen cos frisos” que antano compoñían o baldaquino. Para evitar novos furtos, o párroco visita durante varias veces á semana non só este santuario, senón tamén os outros tres e máis as dúas capelas ao seu cargo, “para manter tamén contacto cos veciños e saber que precisan. É moi importante o labor pastoral”. Como última curiosidade, hai que saber que en Ventosa se honrou a Santa María e que se celebra a festa da Virxe e do Amor Fermoso o 28 de setembro, pero que o seu patrón é San Xián, que se celebra o 9 de xaneiro, “só cunha misa”, aclara o sacerdote.

Hórreos da terra de Ventosa

2009-03-19T14:06:00.001-07:00

Velaí van unhas cantas fotos de varios hórreos da terra de Ventosa; logo dunha desas intensas nevaradas deste ano 2009. O hórreo é unha construcción destinada a secar e gardar o millo. A súa estructura está composta por sopenas, cume, tesoira, balaústres, pinches, soleiras, columnas, ... . Hoxe en día xa non están destinados, en moitos casos, para o millo senón para "adornar", "de almacén do que sobra", de "experimento de cousas raras", "de criadeiro de ratos e morcegos", "de secadeiro de salchichóns e queixos", e un longo etcétera. Que lles deparará o futuro?.

Quads en Ventosa

2008-12-12T07:47:00.000-08:00

Hoxe quero mostrar unha foto das primeiras carreiras de Quads celebradas no Circuito Monte Farelo (Ventosa). Corresponde a súa inauguración para o campionato Galego de Quads 2008.

En fin, eu era dos que pensaba que este tipo de eventos só servirían para arruinar o monte pero, logo dase un conta de que cada un disfruta do monte dun xeito distinto; non sei, a uns gústanos o sendeirismo, a caza, o búsqueda de vestixos (pre)históricos e a outros para o desenvolvemento de actividades de motor.

O que está claro e que este evento congregou unha morea de xente interminable. De tódolos puntos de Galicia e mesmo de España. Xa que persigue a finalidade de que se celebren campionatos a nivel estatal. Polo de pronto está considerado o mellor circuíto de Galicia.

2008-10-23T00:52:00.000-07:00

Facía tempo que non publicaba algo pero hoxe dispóñome a facelo xa que Rodeiro está de noraboa. Onte, mércores día 22 de outubro, cun frío que pelaba!!, presentouse na Casa da Cultura o libro: Rodeiro, unha terra con historia, baixo a coordinación de Xoan Manuel Porral, e onde eu mesmo participei cun artigo sobre o Ensino en Rodeiro (1860 - 1910). Foi un anoitecer precioso: a sá abarrotada, libros para todos e todas, xente de tódalas idades e de moitas partes de Rodeiro e da Comarca de Deza, apretóns de mans -o típico "canto tempo sen verte, que fas?, onde vives?", en fin unha reunión veciñal: Ben que se se levanta Fernando de Camba ou algún dos tan sonados e traídos Churruchaos pensarían que ía haber algún tipo de revolta medieval. Isto é, o libro merece a pena cando menos ollalo, ver o número de páxinas e pesalo (como din por aí: "o libro parece bó xa que ten moitas páxinas e pesa moito". A disfrutalo!!!!!

Igrexa Parroquial de San Xoán de Camba

2008-05-07T04:49:00.000-07:00

Ricos detalles románicos do arco triunfal da igrexa de San Xoán de Camba. Destacan pola súa beleza, variedade e pola rareza de aparecer unha iconografía tan pouco común dentro das igrexas románicas do rural galego (axedrezados, pseudoanimais, molduras e bolutas, ...). Segundo a tradición oral, todo este arco formaba parte do conxunto románico da Ermida situada no cume do Monte Faro. Unha capela que foi restaurada no século XVIII.

Pias bautismais

2008-04-29T01:44:00.000-07:00

Foto da pía bautismal da Igrexa de San Xoán de Camba. Presenta unha tipoloxía decorativa que poderíamos calificar de "románica". En forma de copa, que ven sendo a parte máis grande e decorada, onde amosa un borde irregular (como desgastado) e unha superficie inferior, que xeralmente é a que define o tipo de pía bautismal, sendo neste caso unha decoración sinxela a modo de bolutas remarcadas, de tipo xeométrico, e sobre un pedestal que corresponde a épocas máis recentes. Dende finais do século XIX e ata mediados do século XX estivo recuberta de cal.

TULLA DE FAFIÁN

2008-04-23T07:06:00.000-07:00

Detalle da ventana aximenezada da torre da Tulla de Fafián (Outeiro, Rodeiro), que con encanto e aire medieval preside o torreón, nun máis que deplorable estado, vaia mágoa!!!. Obsérvase que nalgún momento da historia tivo unha reixa (seguramente cando exercía como tulla) e que, ademáis, por encima da cubrición hai unha tronera defensiva.

Igrexa Parroquial de Asperelo

2008-04-16T07:10:00.000-07:00

Presento unha foto (1985) da igrexa de Asperelo, ao pé da serra do Faro. É unha xoia do románico rural galego pouco coñecida, e con moi pouca publicidade. Hoxe en día está bastante restaurada e con teitos exteriores a exemplo doutra época. Comenzou a construirse a principios do século XIII sobre un antiguo solar doado en 1156 ao mosteiro de San Pedro de Dozón. Construída en sillería conserva a súa forma inicial cunha soa nave e un ábside rectangular a direfente altura. A portada presente arquivoltas e os seus laterais enriquécense con dúas portas centrais románicas e motivos decorativos como cabezas de lobos, bois, .... No interior ten un rico conxunto de capiteis e figuras esculpidas. Detéctanse influenzas de Oseira e mesmo de terras tan lonxanas como Mondoñedo. Prometo que noutro momento colocarei fotos actuais.

Cruceiro de Ourín (Asperelo - Rodeiro)

2008-04-07T07:01:00.000-07:00

Detalle do cruceiro de Ourín (Parroquia de Asperelo, Rodeiro). De estilada presencia, superior aos catro metos, este cruceiro conta cun crucifixo de rica configuración. No seu anverso ten un cristo crucificado, con tódolos elementos da pasión como a coroa de espiñas. No reverso, a Virxe María aparece en posición de pregaria cun anxo en cada un dos brazos sosténdolle a coroa. A presencia dos anxos repítese no remate das follas de acanto do capitel de tradición coríntia. A columna que sostén estes elementos é de forma circular e lisa.

Camiño do inverno

2008-03-26T07:23:00.000-07:00

Amigo aqualatam o lixo está presente en tódolos camiños, corredoiras, montes, ríos, e un longo etcétera. Sexa o lugar que sexa: co lixo tropezarás!. Os clásicos: bolsas, plásticos do silo, rodas de tractores, baterías, latas de aceite, cociñas de butano (quen non se atopou con algunha) ..., e os modernos: monitores de ordendores, torres de ordenadores, CDs; e, quen sabe o que virá. En fin, velai queda unha foto recente do comezo do camiño do inverno, no concello de Rodeiro, a altura do monte Cabeza.

FONTE DO CAMPO

2008-03-10T08:35:00.000-07:00

É este un dos restos do desaparecido Pazo de Vilar do Fondo (lugar de Fonte - Riobó), que foi trasladado pedra a pedra a Chantada, só restando nas terras de Camba dous escudos situados nunha vivenda particular. A foto que presento é a da antigua fonte que se localizaba na eira do pazo, e que hoxe en día está reducida a un conxunto de pedras, cunha saída de auga que, cun gran sentimento nostálxico, merecen ser visitadas polos amantes da historia. Que se lle vai facer!.

Como cambían os tempos!

2008-03-05T07:12:00.000-08:00

Foto de fai algúns anos da coroa do castro do lugar da Eirexe (Ventosa), próximo á igrexa parroquial de San Xulián de Ventosa. O que antes era un poboado defensivo agora aparece reconvertido nunha leira para a producción de millo, patacas e cabazas. Quen o ía dicir!!!. En todo caso non deixa de ser un aproveitamento agrícola intelixente, castiñeiros nos bordes, cultivo cara o centro da leira e campo para as voltas do tractor; en fin, esperando que algún día se faga un estudo arquéolóxico en serio, namentras, a producir patacas e millo.

TULLA DE FAFIÁN (OUTEIRO)

2008-03-03T01:58:00.000-08:00

Foto da Tulla de Fafián de principio dos anos 1990. Hoxe en día o seu deterioro é considerable e algunha que outra parede maestra xa desapareceu. É (perdón, era) unha singular construcción, resto dun antiguo casal, de planta rectangular con perfecta sillería que servía de centro de recollida de rendas forais (Mosteiro de Oseira). A pesar do seu deterioro pódense apreciar dúas frenteiras ventanais con arcos de medio punto pareados. Nunha destas frenteiras ten un pequeno corpo adosado sobre dúas ménsulas e sen piso onde, posiblemente, se tirara o grao. Na parte superior, que era vivenda, ten unha pequena cornisa.

2008-02-28T01:22:00.000-08:00

Dous tipo de sepulcros antropomorfos de distinta feitura. Un de trazas básicas, rectangular, máis ancho nun extremo e que se atopa preto do actual cementerio de San Xulián de Ventosa, como pía para dar de beber ao ganado; e, outro, que se atopa no monte de A Rateira, próximo aos Chaos, onde primitivamente estaba a Igrexa (probablemente Ermida) de San Xulián dos Chaos. Próximo a todo este "emblemático" lugar de A Rateira (cheo de microtopónimos como: Fonte do Sapo, os Paramios, Monte Común, A Rateira, Covas, Pena Caldeiro, Os Chaos, Ansemiles, A Regata da Cruz, ...) atópanse varias rochas con gravados rupestres e con fondas cacholas , mámoas e como non! lendas (como a da cobra con alas recollida no artigo de Gravados Rupestres en Agolada en Seminario de Estudios do Deza, 2006).

VILA ROMANA DE FAFIÁN (DENTRO DA RUTA DOS MUÍÑOS, RODEIRO)

2008-02-25T03:28:00.000-08:00

As excavacións arqueolóxicas polo Museo de Pontevedra nos anos setenta atestiguan a existencia no lugar de restos de época romana. A riqueza do achádego foi merecedora da catalogación por parte do museo provincial, estando hoxe en día necesitando unha urxente intervención que consolide a impotancia histórica deque é merecedora. A súa singularidade convírteo nun dos elementos máis singulares da arqueloxía de época romana da Galicia interior.

Pasiño a pasiño, faise o camiño!

2008-02-15T02:28:00.000-08:00

Hoxe día 15 de febreiro aparece na prensa (Faro de Vigo) a execelente noticia de que Patrimonio limpiará e señalizará este ano (2008) a área de Couto de Mouros (O Salto, Rodeiro). E aínda hai máis: O proxecto contempla actuacións no coto Cornellal (Axiaz, Ventosa) entre outros. Sen esquecerse dos Pendellos de Río de Rodeiro. Non queda máis que felicitar a Patrimonio e ao concello de Rodeiro!

Quen te viu e quen te ve

2008-02-08T03:42:00.000-08:00

Para todos aqueles Fareleiros/as da rede, que saben e valoran o seu.

2008-02-07T03:57:00.000-08:00

No blog Aquam Latam do meu amigo e parente Manolo Busto facíase mención dos cuños ex - libris. O que teño na casa non é para tal fin pero, quedou como recordo dalgúns ancestros meus que foran mayordomos pedáneos ou xuíces pedáneos do Concello de Agolada.

2008-02-01T03:52:00.000-08:00

Extraordinaria mámoa que se atopa no monte de Río -Penaraxada- (Ventosa), xa limitando co concello de Rodeiro. Próxima a ela hai dúas estacións con cazoletas. Forma parte do conxunto de mámoas que enlaza este monte co coto Cornellal e coto de Aspas (ambos en Axiaz). A riqueza de mámoas nesta zona é excelente, contabilizándose máis dúas ducias (posible camposanto???). Están moi ben e moi bonitamente catalogadas (algunhas -as que mellor se ven- pero: Cando se fará un estudo interesante sobre elas?. Por que non se sinalizan?. Que zona de interese prehistórico se está perdendo.

Feliz aniversario

2008-01-30T05:03:00.000-08:00

Para alguén moi especial, no seu cumpleanos.

Baldaquinos Ventosa

2008-01-30T03:03:00.000-08:00

Detalle dos extraordinarios baldaquinos da Igrexa de Santa María de Ventosa (Agolada), pinturas e sepulcro de alguén que o pobo e moitos historiadores sinalan que pertence a un tal abade Lope de Ventosa, motivo por confirmar e con falta de rigor. Non existe ningunha referencia histórica a tal persoalidade e despois de varias pesquisas penso, que puido chegar a non ser utilizado e no caso de que así fora, seguramente a alguén dos Ulloa que posuían terras en Ventosa no século XVI. Este extraordinario conxunto dou pé a que Filgueira Valverde denominara dita igrexa, de Santa María de San Julián de Ventosa, como "a Catedral do Románico rural galego".

Marcos xurisdiccionais ou Marcos do Perdón

2008-01-28T02:23:00.000-08:00

Marco xurisdiccional da Casa - Fortaleza de Camba. Consérvanse unicamente dous. Sabíase da existencia dun terceiro, que parece ser foi a parar a un museo en Nova Iork (mediados do século XX) na famosa época de "operación rescate". Onde determinadas persoas con certa sensibilidade cultural!!! se dedicaban a ir polas casas e coller obxectos, os cales para os propietarios non tiñan valor ou eran simplemente estorbos, almacenándoos ou vendéndoos a intermediaros para pasar posteriormente a museos. O marco xurisdiccional limitaba o terreo ou xurisdicción da Casa - Fortaleza de Camba e Coto de Quinzán do Carballo diferencíandose da xurisdicción de Camba e Rodeiro que comprendía o resto do actual concello de Rodeiro. Estas xurisdiccións tiñan un xuíz de seu, nombrado polo señor da Casa de Camba para a súa xurisdicción e outro xuíz para a de Camba e Rodeiro nombrado polo arcebispado de Santiago, quenes xulgaban independientemente. Curiosamente para as xentes de Camba estes marcos son coñecidos como os Marcos do Perdón onde unha vez agarrado unha persoa, que cometera un delito, a un deles quedaba baixo as leis da xurisdicción da Casa de Camba, que soían ser máis flexibles.

Gravados rupestres na Serra do Farelo

2008-01-24T01:26:00.000-08:00

Documentados dende non fai moito tempo. As laxes con gravados rupestres existentes no Farelo, no lugar denominado Laxe Ferrada (Antas de Ulla), son un claro expoñente da pegada humana ao longo dos séculos e, cun máximo explendor na Idade de Bronce. Aparecen cazoletas ou coviñas (seguramente os máis antiguos pero, que ata principios do século XX, foron gravadas moitas deles por pastores); as combinacións circulares e en espiral (que requiren de certos coñecementos e de certa formación intelectual; destaca unha combinación circular que ronda os dou metros e medio de tamaño, unha das máis grandes de Galicia); a simboloxía de animais (páxaros -pombas?, lavandeiras?-, ..., de época medieval e moderna) ou de tipo cruciforme (de épocas medievais e modernas) cunha doble versión: cristianización e marcas xurisdiccionais (tal e como acontece coa Laxe Ferrada, que limitaban a varias das xurisdiccións e cotos de Amarante coa de Ventosa). En sucesivos traballos irei colgando algún gravado inédito, xa na zona do Farelo ventosino, que fun descubrindo.

2008-01-22T04:34:00.000-08:00

Sepulcro de don Fernando de Camba, ubicado nos exteriores da Casa -Fortaleza de Camba (Rodeiro). Fernando de Camba participou na batalla de Granada no ano de 1482, con varias decenas de lanzas ao seu mando. Foi soterrado neste sepulcro e, no que se representan escenas de loita e de xogo medievais, detallándose co máximo rigor permitido todo tipo de armas da época. Probablemente foi reutilizado por máis dun noble e, aínda que apareceu baixo terra, o seu lugar orixinario sería o de estar exposto dentro da capela da Casa - Fortaleza de Camba, hoxe en día igrexa parroquial de San Juan de Camba. Dada a súa extraordinaria riqueza é único en toda a comarca do Deza. Sobre a lousa están dous escudos coas armas dos Camba (catro rodas) e un inscripción alusiva a Fernando de Camba "Hic est sepultus Ferndinandus D Camba dux in belis Granade ovit ano MDX". Aproveito para pedir un rueiro en Rodeiro co nome de Fernando de Camba.

2008-01-21T03:22:00.000-08:00

No Anuario de Estudos da Comarca do Deza do 2006 publicouse un artigo onde aparecen os principais gravados rupestres do Concello de Agolada presentes nas parroquias de Ventosa e Gurgueiro. É un riquísimo patrimonio prehistórico, nalgúns casos inédito e que representa, case con toda seguridade, a maior concentración de gravados rupestres do interior de Galicia. No caso de Axiaz (Ventosa) contabilízanse máis de dúas ducias de rochas con gravados (armas, círculos, cazoletas, escudos, ...) "adornados" con túmulos aillados ou formando grupos. Todo isto fai referencia a unha considereble presencia humana nesta zona.

Contador gratis

Historia de la Casa Fortaleza de Camba

2008-01-16T06:59:00.001-08:00

Un libro publicado no ano 1999 onde se recollen aspectos históricos, documentais e patrimoniais sobre a Casa Fortaleza de Camba (Rodeiro). Casa - solar dos Camba, quenes posteriormente se extenderon polas provincias de Lugo e Pontevedra preferemente. Foi un dos libros pioneiros nesta materia en toda a Comarca do Deza.

2008-01-14T05:20:00.000-08:00

Hai un tempo que fixen unha especie de pequena ruta de sendeirismo con algún veciño/a da parroquia de Ventosa e funlles ensinando os gravados rupestres que polos distintos montes da parroquia existían. Logo de ensinarlles unha gran laxe onde había álgún que outro gravado dime unha persoa, xa de certa idade: "viñen moitas veces coas ovellas, de nova, para aquí e nunca tal cousa vin" e outra máis: "nesa laxe estívenche eu poucas veces sentada e non me dou conta de ver eses gravados". Eu quedeime de pedra!. Pero non foi a derradeira. Logo dalgunha que outra recente publicación sobre os gravados rupestres de Galicia -Historia de Galicia- (que tamén inclúen Antas de Ulla, Silleda, ...) non se fai mención deles . Vaite ti saber se apareceron aquí da noite para a mañá!!. Vou pasar a mostravos algún destes gravados a ver se teñen trazas de aparecer de súpeto:

Corre Carmela que neva!

2007-12-14T01:17:00.000-08:00

Velaí van outras dúas fotos daquela nevarada de xaneiro de 2005. Nunha delas vemos como estaba a estrada que une Rodeiro coa parroquia de A Portela que logo nos leva a Antas de Ulla. Na da dereita vese a Casa - Fortaleza de Camba ao fondo (aos pes da Serra do Faro).

SOS: A ver se cambia o tempo!!!

2007-12-11T01:28:00.000-08:00

Vaia nevada que caeu nas terras de Camba alá polo inverno do 2005. Foi toda unha odisea chegar alí. Parei na gasolinera de Rodeiro e alí atopei unha serie de xente en Quad que ía facer unha ruta á Serra do Faro e á Serra do Farelo. Inxenuamente pregunteilles se podería pasar ao Val de Camba e dixéronme que si que non habería problema. E bueno sudei un pouco.

Velai van algunhas fotos para que reflexionedes e botedes algo de menos a neve. Parece nos abandonaron para sempre. É unha magoa! non si?. Esperemos que esto cambie e nos deixe unhas estampas tan fermosas e tan invernais sobre o Val de Camba e a Casa - Fortaleza de Camba neste vindeiro ano 2008.

O inicio

2007-10-17T07:13:00.000-07:00

Este blog quere dar a coñecer parte das históricas terras de Camba e Ventosa como sinónimo de loita, traballo e cultura dunhas xentes e dun pobo ao longo da Historia galega.

Fundaméntase na cultura da pedagoxía para dar a coñecer elementos da nosa Historia que a pegada humana fixo ao longo de moitos séculos.